1. Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulmak için kuruluş antlaşmasını referanduma sunma taahüdü

( Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rumlar) Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin beyanları

Ekler:

- Kuruluş Antlaşması

- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine karar için sunulacak konular

2. Kuruluş Antlaşması

Ana Maddeler:

a. Bu anlaşma Kıbrıs'da yeni bir durum yaratmaktadır.

b. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin statüsü, ilişkileri, federal hükümeti ve kurucu devletleri,       İsviçre'nin statüsü, ilişkileri, federal hükümeti ve kantonları modeline dayandırılmıştır.

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs Rum Devleti ve Kıbrıs Türk Devleti'nden kuruludur. Kurucu devletler eşit statüdedir. Anayasa hudutları içinde, federal hükümete bırakılmayan konularda bütün yetkileri egemen olarak kullanırlar.

Madde 3.Vatandaşlık:

Tek bir Kıbrıs vatandaşlığı vardır. Kıbrıs vatandaşları ayrıca kurucu devlet vatandaşlığı statüsü de alırlar.

Türkiye, Avrupa Birliği'ne katılıncaya kadar kurucu bir devlet, diğer kurucu devletten gelenlerin ikametini sınırlandırabilir. Altı yıl maratoryum uygulayabilir, daha sonra 7 ile 10 yıl arasınada köy veya beldelere nüfusun %7'si kadar gelen olursa, 11-15. yıllar arasında gelenler %14'ü bulursa ve daha sonra kurucu devletin nüfusunun %21'ini bulursa yine sınırlamalar getirebilir.

Madde 4.Ana Hak ve Özgürlükler

Madde 5.Federal Hükümet:

Senato 48 üye, her kurucu devlette eşit sayıda. Millet Meclisi 48 üye, her kurucu devletin vatandaşları oranında olacaktır, herhalde her kurucu devlet en az dörtte bir sandalyeye sahip olacaktır.

a. Parlamento kararları her iki meclisin basit çoğunluğu ile alınır, her kurucu devletten senatörlerin dörtte birinin oyu gerekir.

b. Başkanlık Konseyi; Senato'da seçilip Mecliste onaylanan altı üyeden kuruludur. Kurucu Devletlerin vatandaşları oranındadır., ancak her bir Kurucu Devlet'in en az üçte biri oranında üyesi bulunur. Dışişleri ve AB departmanları başkanları aynı Kurucu Devlet'den olamaz.

Başkanlık Konseyi kararlarını oydaşma ile almaya çalışır. Olmazsa, ekseriyetle alınır, ancak her Kurucu Devletten bir üyenin oyu bulunmalıdır.

Konsey Başkanı ve İkinci Başkanı (Başkan Yardımcısı) her 10 ayda bir değişir.

Madde 6.Yüksek Mahkeme

Madde 7.Geçici Federal Kurumlar

Madde 8.Silahsızlanma:

Garanti Antlaşması; Yeni duruma "Mutatis Mutandis" uygulanacak ve Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin olduğu gibi Kurucu Devletlerin de toprak bütünlüğünü, güvenliğini ve anayasal düzenini kapsayacaktır.

İttifak Antlaşması; Kurucu Devletler de 6.000 Yunan ve Türk askerine izin verecek, Türkiye Avrupa Birliği'ne girince bu askerler çekilecektir; Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye aksine karar verebilirler.

BM Barış Gücü antlaşmanın uygulanmasını gözetecektir. BM başkanlığında Garantör ülkeler, federal hükümet, Kurucu Devletler temsilcilerinden kurulu bir "Monitoring Committee" antlaşmasının uygulanmasına bakacaktır.

Kıbrıs askerden arındırılacaktır.

Kıbrıs, kurucu Devletlerin rızası olmadan, Türkiye ve Yunanistan'ın da rızası olmadan Türkiye Avrupa Birliği'ne katılıncaya kadar uluslararası askeri operasyonlara ülkeyi açamayacaktır.

Madde 9.Kurucu Devlet sınırları ve toprak ayarlaması:

(Haritada gösterilmektedir.)

Kıbrıs Rum Devleti'ne bırakılacak ve hukuken ona bağlanacak yerler, en fazla üç yıl Kıbrıs Türk Devleti tarafından yönetilir.

Madde 10.Mülkiyet:

Mülklerini kaybetmiş kişilerin talepleri uluslar arası hukuk, malikler ve kullanıcıların hakları ve iki kesimlik prensibine göre halledilir.

Toprak ayarlaması yapılan yerlerde mülkler eski sahiplerine verilir.

Diğer yerlerde iade veya tazminat söz konusu olacaktır.

- Tazminat tercih edenler

- Şimdiki kullanıcıların tapu elde etmeleri

- Mülklerde iyileştirme yapanların hakları

- Maliklerin şimdiki kullanıcılara satma, kiralama veya değişim yapmaları teşvik edilecektir.

- Yukarıdaki durumlar dışındaki mülkler antlaşmadan 5 yıl sonra eski sahiplerine verilecektir. (Boş mülkler 3 yıl sonra) Ancak her bir Kurucu Devlette arazi ve mülklerin %10'undan fazlası, belde ve köylerde ise %20'sinden fazlası diğer Kurucu Devletteki sahiplerine verilmeyecektir.

- Mülkleri boşaltacaklar (kendilerine uygun yer gösterilmeden olmayacak)

Mülkiyet talepleri Kurucu Devletlerden eşit sayıda üyeden ve Kıbrıslı olmayan üyelerden kurulu Mülkiyet Kurulu'na yapılacaktır.

Madde 11.Uyuşma Komisyonu

Madde 12.Eski Kanun ve Kararlar

Madde 13.Yürürlüğe Giriş ve Uygulama

Madde 14.Ekler:

Ekler bu antlaşmanın parçası olup yukarıdaki ana maddeleri detaylı hukuki dilde düzenlemiştir.

ANNEX 1: KIBRIS ANAYASASI

I. BÖLÜM

Ana Maddeler

- Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs Rum Devleti ve Kıbrıs Türk Devleti adında iki Kurucu Devlet'ten oluşur.

Kıbrıs'ın bütünüyle veya kısmen herhangi bir ülkeyle birleşmesi, taksimi, ayrılması veya Kurucu Antlaşma veya Anayasa ile yaratılan durumun tek taraflı değiştirilmesi yasaklanmıştır.

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti .... Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların siyasi eşitliği, iki kesimlilik ve Kurucu Devletler'in eşit statüsü üzerine yapılandırılacaktır.

- Kurucu Devletler

II. BÖLÜM

Genel Hükümler

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti, hükümeti ve Kurucu Devletler laiktir.

- Silahsızlandırma

- Bayrak, dil, tatil günleri...

III. BÖLÜM

Ana Hak ve Özgürlükler

Karpas'taki köylerde ve bazı başka yerlerde yaşayanlar kendi kültür ve dinlerini koruyacak, Kurucu Devlet Meclisi'nde temsilci bulunduracaklardır. Sadece Kıbrıs vatandaşları Kurucu Devlet Vatandaşı statüsü alabileceklerdir.

IV. BÖLÜM

Federal Hükümet ve Kurucu Devletler

14.Federal Hükümetin Yetkileri

Dışişleri, AB işleri, Merkez Bankası, Federal Maliye, tabi kaynaklar, meteoroloji, havacılık, kara suları, kıta sahanlığı, ulaştırma, vatandaşlık ve göç işleri, terörizm, uyuşturucu ve organize suçlar, fikri mülkiyet, tartı ve ayarlar, eski eserler

15.Kurucu Devlet'in Yetkileri

Federal Hükümete bırakılmamış olan yetkilerdir.

16.Anayasal Kanunlar

18.Kıbrıs, Türkiye ve Yunanistan'la özel dostluk ilişkileri yürütür, Garanti ve İttifak antlaşmaları ve Kuruluş Antlaşması ile belirlenen dengeyi gözetir.

AB üyeliğine ve Kuruluş Antlaşması'na uygun olduğu ölçüde bu iki ülkeye en ziyade müsadeye mazhar ülke uygulaması yapar.

Kurucu Devletler'in yetkilerini ilgilendiren konularda, dış ilişkilerdeki federal kararlarda onlara danışılır.

Kurucu Devletler ticaret ve kültür konularında bazı şartlara uyarak dış ülkelerde anlaşmalar yapabilir.

Kurucu Devletler, temaslarında Federal Dışişleri'ni kullanırlar.

Kurucu Devletler, diğer devletlerin ikinci derecede birimleriyle direkt temas edebilirler.

19.Kıbrıs'ın AB üyeliğiyle ilgili konular

V. BÖLÜM

Federal Kurumlar

- Yasama

- Parlamento. Yetkileri, yöntemleri.

- İcra

- Başkanlık konseyi.

Başkanlık konseyinin başkan ve başkan yardımcısı aynı Kurucu Devlet'ten olmayacaktır.

Konseyin başkanı, Başkanlık Konseyi'ni devlet başkanı olarak temsil edecektir.

-    AB işlerinden sorumlu üyenin görevleri

-    Federal memurları Devlet Memurları Komisyonu tarafından atanır. Memurların en az üçte biri Kurucu Devletler'den gelir.

-    Merkez Bankası, Başsavcı, Sayıştay

Kıbrıs Yüksek Mahkemesi iki kurucu devletten gelen eşit üyelerden kuruludur.

VI. BÖLÜM

Geçici Hükümler

Kuruluş Antlaşması yürürlüğe girince Kıbrıs Rum Lideri ve Kıbrıs Türk Lideri Kıbrıs'ın Ortak Başkanları olacaklardır.

Ekler:

1. Kıbrıs Haritası

2. Bayrak

3. Milli Marş

4. Federal Mallar

ANNEX 2: ANAYASA KANUNLARI

Ekler:

1. Anayasa kanunlarının hazırlanması konusunda kanun

2. Polis işleri

3. Kurucu Devlet Vatandaşlığı

ANNEX 3: FEDERAL KANUNLAR

Ekler:

1. Bayrak, Milli Marş

2. Dışişleri

3. AB işleri (23 maddeden oluşmaktadır.)

4. Kıbrıs vatandaşlığı (12 maddeden oluşmaktadır.)

5. Yabancılar, Göç, Türk ve Yunan vatandaşlarına ikamet izni (Kurucu Devlet vatandaşlarının %10'u kadar)

6. Merkez Bankası,7. Vergi,8. Bütçe,9. Gümrük,10. Havaclık,11. Denizcilik, Kara Suları, Kıta Sahanlığı, 12. Su Kaynakları,13. Doğal Kaynaklar,14. Posta Hizmetleri,15. Ulaştırma,16. Meteoroloji,17. Ölçü ve Ayarlar,18. Fikri Mülkiyet,19. Eski Eserler,20. Seçimler,21. Federal Hükümet Bağışıklıkları,22. Devlet Memurları (Taslak 91 maddeden oluşmaktadır.), 23. Resmi Diller, 24. Polis, 25. Yasama Yöntemi,26. Adalet,27. Federal Suçlar,28. Görevden Alma

ANNEX 4:

Federal Hükümet ile Kurucu Devletler arasında işbirliği anlaşmaları

Ekler:

1. Dışişleri

2. AB işleri (13 maddeden oluşmaktadır.)

3. Polis

ANNEX 5:

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ni bağlayan uluslararası antlaşmalar

ANNEX 6: TOPRAK DÜZENLEMELERİ

(Kurucu Devletlerin hudutları tarif edilmektedir.)

Ekler:

1. Enlem ve boylamlarla detaylı tarif

2. Düzenleme Haritaları

3. Düzenleme enlem ve boylamları

ANNEX 7:

1963'ten sonraki olaylardan etkilenen mülkler konusunda uygulanacak rejim (30 sayfalık bir düzenleme getirilmektedir.)

ANNEX 8:

Uzlaştırma Komisyonu

ANNEX 9:

Kuruluş Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi ve bunun referandumlarla "Yeni Durum"u yaratması

Kıbrıs ile Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında bu konuda bir antlaşma imzalanması. Durumun Birleşmiş Milletler'e bildirilmesi. Ekteki Protokolün, Kıbrıs'ın Avrupa Birliği'ne katılım antlaşmasına dahil edilmesi istenecektir.

Ekler:

1.Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere antlaşması

Appendix 1: Kuruluş Antlaşması

Appendix 2: Kuruluş Antlaşması'na ek protokol

Appendix 3: Garanti Antlaşması'na ek protokol

Appendix 4: İttifak Antlaşması'na ek protokol

Appendix 5: Geçici güvenlik düzenlemeleri

2.Kıbrıs'ın Avrupa Birliği'ne katılım antlaşmasına eklenmesi istenen Protokol

ANNEX 10:

Uygulama takvimi

ANNEX 11:

Geçici Yüksek Mahkeme ve Geçici Merkez Bankası

BM Güvenlik Konseyi'nden karar alınması istenen hususlar